Sigortacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Hazırlanan – SİGORTALI YÖNLENDİRME YÖNETMELİĞİ (SAB )

e-Posta Yazdır PDF

SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDE TÜKETİCİNİN BİLGİLENDİRİLMESİ

H. Serkan SİLAHŞÖR
T.C. BAŞBAKANLIK
HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI
Şube Müdürü

 

Düzenlemeye neden ihtiyaç duyuldu?

 

HUKUKİ ZORUNLULUK – GENEL HÜKÜMLER

Objektif iyi niyet (MK md. 2)

Sigorta sözleşmesinin “azami iyi niyet” akdi olması

Culpa in Contrahendo (Sözleşme Müzakeresinde Kusur) sorumluluğu çerçevesinde sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü ve bilgilendir-menin gereği gibi yapıldığının ispatı külfetinin sigortacıya ait olması

SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ ASİMETRİSİ

Geniş hukuki altyapı

Rizikoların çeşitliliği

Teminatların kapsam ve içeriği

Ürün farklılaştırmaları

Sigorta bilincinin yetersizliği

Bilgilendirme Yükümlülüğünün Hukuki Dayanakları

T.C. Anayasası (md. 172)

Sözleşme ilişkisinde, bu ilişkiye paralel adeta ikinci bir ilişki olarak dürüstlük kuralına dayanan ve koruma yükümü doğuran GÜVEN İLİŞKİSİNİN kurulması (MK md. 2)

Sigorta sözleşmesinin AZAMİ İYİNİYET AKDİ olması (MK md. 2)

Türk Ticaret Kanunu’nun sigorta ettireni koruyan ana esprisi (TTK md. 1264/3)

Tüketicinin Korunması ve Aydınlatılması İlkesi (TKHK md. 4)

Bilgilendirme

Sözleşme Kurulmadan Önce

 

Sözlü bilgilendirme

Yazılı bilgilendirme (Bilgilendirme Formu)

Sigorta Genel Şartlarının verilmesi (talep halinde)

Tazminat başvusunda gerekli belgelere ilişkin listenin verilmesi

Sözleşme Süresince

Sözleşmenin işleyişini etkileyecek konularda genel bilgilendirme (mektup, faks, e-mail, çağrı merkezi)

Bilgi talepleri ve şikayetlerin cevaplandırılması (Şikayet Birimi)

Internet sitesi kurulması

Sigortalıya ve poliçeye ait bazı bilgilere internet üzerinden erişim sağlanması

 

Bilgilendirme Formları

Şekil ve içeriği Hazine Müsteşarlığınca tespit edilen formlar, sözleşmenin kurulmasından önceki müzakere safhasında SİGORTA ETTİRENE, talep edilmesi halinde de sözleşmeye taraf olmak isteyen/sözleşmeden menfaat sağlayacak kişilere verilecektir.



Örnek Bilgilendirme Formu

1

2

3

4

 

Uzaktan Yapılan Satışlar

 

Bilgilendirmenin yazılı şekilde yapılması esastır. Ancak sözleşmenin taraflarının fiziki olarak karşı karşıya gelmesinin ve işin gereği olarak yazılı bilgilendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı hallerde, yazılı bilgilendirme şartı aranmayabilecektir. Ancak, “culpa in contrahendo” (sözleşme müzakeresinde kusur) sorumluluğu gereğince sigortacı, herhalükarda asgari bilgilendirmenin yapıldığını ispatla yükümlü olacaktır.

Süresi Uzatılan veya Yenilenen Sözleşmeler

 

Sigorta sözleşmelerinin aynı şekilde uzatıldığı/yenilendiği sigorta ilişkilerinde, tarafların hak ve menfaatlerini etkileyecek şekilde sözleşmenin koşullarında değişiklik söz konusu değilse sigortacının yeni bir bilgilendirme formu vermek suretiyle bilgilendirme yükümlülüğüne tabi olması söz konusu değildir.

Diğer taraftan yenilenen sözleşmenin bazı unsurlarında değişiklikler mevcutsa, bu zaten sözleşmenin yenilendiği anlamına gelmeyeceğinden, sigortacı değişen bu koşullara ilişkin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda kalacaktır.

Bilgilendirme Formu Verilmesine Gerek Olmayan Sigortalar

 

ZORUNLU SİGORTALAR (Trafik Sigortası, Zorunlu Deprem Sigortası, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası, Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası)

DEVLET DESTEKLİ SİGORTALAR (Devlet Destekli Tarım Sigortaları)

 

Formlarda Yapılabilecek Değişiklikler

Formların şekil ve içeriği Hazine Müsteşarlığınca tespit edilmiştir. Ancak mal sigortalarında olduğu gibi standart bir formun tüm sigorta türlerinde değişime uğramadan kullanılması beklenemez. Bu nedenle sigortacının formları farklı sigortalara adapte edebilmesi; formlar üzerinde gerekli değişiklikleri, ekleme ve çıkarmaları yapabilmesi mümkündür.

Ancak, adaptasyon işlemini yaparken bilgilendirme yükümlülüğünün temel esaslarına ve sigortacılık mevzuatına aykırı hareket edilmemesi ile formların Yönetmelikte yer alan asgari unsurları ihtiva etmesi gerekmektedir.

 

Formların Saklanması

Formların saklanması, sözleşme ve tazminat hukuku açısından borçlar hukukunun, ticari defter ve belgelerin saklanması açısından ticaret hukukunun ve ispat hukuku açısından da usul hukukunun genel hükümleri çerçevesinde belirlenecektir.

Tarafların anlaşamaması nedeniyle sözleşmenin kurulmaması halinde, düzenlenen bilgilendirme formlarının saklanıp saklanmama hususu ise tamamen sigortacının takdirindedir.

 

Paket Poliçeler

Paket poliçeler, birden fazla sözleşmenin tek bir ürün altında yer aldığı, herbir sözleşmenin diğerinden bağımsız olduğu, pratikte kolaylık sağlamak amacıyla kullanılan uygulamalardır.

Paket poliçelerde, farklı sözleşmelerle benzer veya ilgili teminatlar veriliyor olsa bile her sözleşme kendi genel ve özel şartları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Paket poliçelerdeki sözleşmeler birbirinden bağımsız olduğu için birinin son bulması diğerinin son bulmasını gerektirmez; birinin priminin ödenmemesi diğer sözleşmelerin geçerliliğini etkilemez.  Sonuç olarak her bir sözleşme için münhasıran poliçe düzenlemekle, tek bir metin üzerinde birkaç sözleşmenin gösterilmesi arasında bir fark yoktur.

Bu nedenle paket poliçe kapsamında yer alan her bir sigorta sözleşmesi için ayrı bilgilendirme formları verilmesi hukuki açıdan zorunludur.

Ancak; mahiyetleri itibarıyla ortak ve benzer özellikler gösteren sigorta türlerine ilişkin paket poliçelerde, sözleşmelerde ortak olan unsurların tek noktada toplanabilmesi mümkündür. Bu nedenle, Yönetmelik hükümleri ve Müsteşarlığımızca yayımlanan genelge ve sektör duyuruları çerçevesinde, sigortacının inisiyatif kullanarak formlar üzerinde değişiklik, ekleme, çıkarma ve birleştirme yapabilmesi mümkündür.

SAB